Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • BAE basını Al Arabiya'ya konuşan Pakistanlı kaynaklar, krizin deniz trafiği ve küresel enerji piyasaları üzer...
- • Kaynaklara göre, boğazın kademeli olarak açılması karşılığında ablukanın hafifletilmesi konusunda mutabakat sa...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
BAE basını Al Arabiya'ya konuşan Pakistanlı kaynaklar, krizin deniz trafiği ve küresel enerji piyasaları üzerindeki etkilerini sınırlandırma çabaları kapsamında, Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılması amacıyla şu anda yoğun temasların sürdüğünü açıkladı.
Kaynaklara göre, boğazın kademeli olarak açılması karşılığında ablukanın hafifletilmesi konusunda mutabakat sağlandı.
Bu sayede önümüzdeki dönemde gemilerin transit trafiğinin yeniden başlaması mümkün olacak.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
Kaynaklar, önümüzdeki saatlerde boğazda mahsur kalan gemilerin durumuna ilişkin bir ilerleme kaydedilebileceğini de ekledi.
ABD Başkanı Donald Trump, son yirmi dört saat içinde Beyaz Saray'ın İran ile çok verimli görüşmeler yaptığını belirterek, İran ile bir anlaşmaya varılmasının çok olası olduğunu da sözlerine ekledi.
Pakistanlı arabuluculara göre İran tarafının 14 maddelik Amerikan barış önerisine çok kısa bir süre içinde yanıt vermesi bekleniyor.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
Tahran yönetimi Washington tarafından sunulan bu kapsamlı taslağı bugün karara bağlamayı planlıyor.
Eğer anlaşma yapılırsa, İran ve ABD İslamabad veya Cenevre'de buluşmak üzere hazırlıklara başlayacak.
Amerika Birleşik Devletleri’nin sunduğu şartların başında İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini resmen kabul etmesi geliyor.
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
Taslak ayrıca İran'daki Fordo ile Natanz ve İsfahan nükleer tesislerinin tamamen etkisiz hale getirilmesini şart koşuyor.
Anlaşma kapsamında nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin yirmi yıl boyunca dondurulması talep ediliyor.
Tahran elindeki 450 kilogramlık yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu başka bir tarafa teslim etmek zorunda kalacak.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Bu kritik materyalin hangi ülkeye gönderileceği henüz kesinleşmese de geçmişte Rusya bu konuda gönüllü olmuştu.
Anlaşmanın ekonomik ve stratejik boyutları küresel enerji koridorlarını doğrudan etkiliyor. Trump yönetimi nükleer şartların kabulü karşılığında İran limanlarına uygulanan deniz ablukasını kaldırmayı vaat ediyor.
Buna karşılık İran’ın da Hürmüz Boğazı üzerindeki fiili kısıtlamalarına son vermesi ve geçiş trafiğini açması isteniyor.
Trump katıldığı bir röportajda nükleer kısıtlamaların katılığına özellikle dikkat çekti. Başkan dondurma süresi sona erse dahi İran’ın yüzde dört seviyesinde bile uranyum zenginleştirmesine izin verilmeyeceğini belirtti.
Tahran’ın yeraltı tesislerini hiçbir şekilde işletmeyeceğine dair taahhüt vermesi gerektiğini vurgulayan Trump "Tahran anlaşma kapsamında yeraltı nükleer tesislerini işletmeyeceğine dair söz verecek" dedi.
Anlaşma sağlanırsa ekonomik yaptırımların gevşetilmesi gündeme gelecek. Küresel petrol ticaretinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı savaşın başladığı şubat ayından beri kapalı tutuluyor.
Müzakerelerin diplomatik takvimi Trump’ın önümüzdeki hafta gerçekleştireceği Çin ziyareti öncesinde netleşebilir.
Ancak Amerikan Başkanı masadaki teklifin reddedilmesi durumunda askeri müdahalenin dozunu artıracağını net bir dille ifade etti.
Trump "Eğer İran kabul etmezse bombalama daha önce hiç görülmemiş kadar yüksek ve şiddetli bir seviyede olacaktır" uyarısında bulundu.
Başkan ayrıca "Bunun bir sonuca bağlanma şansını yüksek görüyorum ama olmazsa onları amansızca bombalamak zorunda kalacağız" sözleriyle Tahran üzerindeki baskıyı artırdı.