Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • Çin’in en batı eyaleti Sincan’da bulunan ve dünyanın en değerli nefrit yataklarına ev sahipliği yapan Hotan Ne...
- • Çin medeniyetinde "paha biçilemez" olarak nitelendirilen ve erdemin simgesi kabul edilen yeşim taşı (nefrit),...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
Çin’in en batı eyaleti Sincan’da bulunan ve dünyanın en değerli nefrit yataklarına ev sahipliği yapan Hotan Nehri’nde, kontrolsüz madencilik faaliyetleri nedeniyle yeni kısıtlamalar getirildi. Binlerce yıldır Çin kültürünün temel taşlarından biri olan yeşim taşının ana kaynağı olan bölge, ekolojik rehabilitasyon sürecine girdi.
Çin medeniyetinde "paha biçilemez" olarak nitelendirilen ve erdemin simgesi kabul edilen yeşim taşı (nefrit), bugün Çin’de yaklaşık 30 milyar dolarlık bir pazar hacmine sahip. Hotan Nehri ve bu nehri besleyen Beyaz ve Siyah Yeşim nehirleri, sularında doğal olarak bulunan büyük nefrit bloklarıyla tanınıyor. Bölgedeki yerel arayıcılar, nadir bulunan yüksek kalitedeki tek bir parçanın yaklaşık 212 bin dolar (1 milyon yuan) değerine ulaşabildiğini ifade ediyor.
Bölgedeki yerel Uygur halkı tarafından tarihsel olarak önemsenmeyen bu maden, 1990’lı yıllardan itibaren Çin’in doğusundaki yüksek talep nedeniyle büyük bir ekonomik hareketliliğe sahne oldu. "Yeşim hücumu" olarak adlandırılan bu dönemde, taşın gram fiyatı altını geride bıraktı. Ancak bu yoğun talep, nehir yatağındaki rezervlerin hızla tükenmesine ve ekolojik yapının zarar görmesine yol açtı.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
Uluslararası Gemoloji Derneği (IGS) uzmanları, piyasada "yeşim" olarak adlandırılan iki farklı mineral olduğunu belirtiyor. Hotan bölgesinde çıkarılan ve antik dönemlerden beri kullanılan tür nefrit iken; Çin’e 18. yüzyılda Myanmar’dan giren tür jadeit olarak biliniyor. Hotan nefriti, asbestle yapısal benzerlik gösteren ancak sağlık riski taşımayan, son derece dayanıklı ve lifli bir yapıya sahip olmasıyla ayrışıyor.
Yatakların hızla tükenmesi ve ağır iş makinelerinin bölgedeki vaha ekosistemine verdiği zarar üzerine Sincan hükümeti radikal kararlar aldı. 2007 yılı itibarıyla nehir boyunca tüm ticari kazı lisansları iptal edildi. Yetkililer, bölgedeki ekosistem kendini yenileyene kadar bireysel ve ticari madencilik faaliyetlerinin durdurulduğunu, gelecekteki çalışmaların ise yalnızca sıkı devlet denetimi altında ve "düzenli" bir şekilde yürütüleceğini duyurdu.