Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • Filistin Maliye Bakanı Estephan Selame, İsrail'in Filistin'e ait el koyduğu yaklaşık 6 milyar dolarlık vergi...
- • Selame, Ramallah'ta düzenlediği basın toplantısında, " İsrail'le mali ve ekonomik anlamda yolun sonuna geldik...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
Filistin Maliye Bakanı Estephan Selame, İsrail'in Filistin'e ait el koyduğu yaklaşık 6 milyar dolarlık vergi gelirini ödememek için bu fonu sıfırlamayı planladığını söyledi.
Selame, Ramallah'ta düzenlediği basın toplantısında, " İsrail'le mali ve ekonomik anlamda yolun sonuna geldik. İsrail'in bizimle bankacılık ilişkilerini kesmesi, son kırmızı çizginin de aşılması anlamına gelir." dedi.
İsrail'in halihazırda Filistin'e ait yaklaşık 6 milyar dolarlık vergi gelirine el koyduğunu belirten Selame, bu fonları sıfırlayıp ödememeyi planladığını belirtti.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
Selame, İsrail'in vergi fonlarını alıkoyması nedeniyle Filistin hükümetinin karşı karşıya bulunduğu mali krizin 15 aydır devam ettiğine dikkati çekti.
Maliye Bakanı, hükümet ve halk olarak karşı karşıya kalınan tüm krizlerin, Filistin varlığını ortadan kaldırmayı ve Filistin Devleti'nin kurulmasını engellemeyi amaçladığını vurguladı.
Selame, hükümetin aylık mali ihtiyacının 1,5 milyar şekel olduğunu ancak harcamalarının 850 milyon şekeli geçmediğini aktardı.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
İsrail'de yaklaşan seçimler nedeniyle yaşanılan krizlerin gelecek dönemde daha da ağırlaşmasını beklediğini kaydeden Selame, Filistin hükümetine yeterli mali desteğin sağlanmamasından uluslararası toplumu sorumlu tuttu.
Selame, Filistin hükümetinin karşı karşıya olduğu başlıca sorunlardan biri olduğunu belirttiği akaryakıt krizine dair de konuştu.
Filistin Maliye Bakanı, sorunun yalnızca yakıtın teminiyle sınırlı olmadığını aynı zamanda şekel cinsinden nakit akışı ile akaryakıt istasyonlarının paralarını bankalara yatırmasına getirilen kısıtlama sorunlarının da olduğunu ifade etti.
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
Hükümetin acil durumlarda kullanılması için akaryakıt rezervi oluşturmaya çalıştığını kaydeden Selame, ancak bunun iki hafta ile sınırlı olduğunu, temel çözümün tedarik miktarının artırılması olduğunu kaydetti.
Selame, akaryakıt tedarikinin İsrail'in güvenlik prosedürlerine tabi olduğuna dikkati çekti.
Bankalarda nakit birikmesi krizine dair ise Selame, şekel cinsinden nakit fazlası sorununun çözümünün "şekele bağımlılığın kademeli olarak azaltılması ve elektronik ödeme yöntemlerinin yaygınlaştırılması"ndan geçtiğini belirtti.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Elektronik ödemeye geçişi "bir milli güvenlik meselesi ve hayati bir zorunluluk" şeklinde nitelendiren Selame, doların dolaşımdaki para arzının yüzde 33'ünü, şekelin ise yüzde 55'ini oluşturduğunu vurguladı.
Filistin ile İsrail arasında 1994 yılında imzalanan Paris Ekonomik Protokolü uyarınca İsrail, Filistin topraklarına giren ürünlerin gümrük vergilerini Filistin yönetimi adına topluyor ve aylık olarak Filistin Maliye Bakanlığına devrediyor.
Söz konusu kaynak, Filistin'in toplam kamu gelirlerinin yaklaşık yüzde 56'sını oluşturuyor.
Bu nedenle fonlarda kesintiye gidilmesi ya da tamamen alıkonulması, Filistin hükümetinin memur maaşlarını ödeme, kamu hizmetlerini sürdürme, özel sektöre ve bankalara yönelik mali yükümlülüklerini yerine getirme kapasitesini doğrudan olumsuz etkiliyor.
İsrail, 2019 yılından bu yana Filistin yönetiminin esir ve şehit ailelerine maaş bağlamasını gerekçe göstererek bu fonlardan kesinti yapıyordu.
Ancak İsrail, kesinti ve alıkoyma politikasının kapsamını genişleterek Filistin yönetimini derin bir mali krize sürükledi ve memur maaşlarının tamamının ödenememesine yol açtı.