Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • Sözün en yaygın ve doğru kabul edilen yazımı, “Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!” şeklinde. Atatürk...
- • Sözün en çok kullanılan yazımı şu şekilde: “Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!”
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
Sözün en yaygın ve doğru kabul edilen yazımı, “Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!” şeklinde. Atatürk bu tarihi cümleyi, 28 Ekim 1923 akşamı Çankaya Köşkü’nde yakın çalışma arkadaşlarıyla birlikte yediği akşam yemeğinde söyledi. Ertesi gün, 29 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Cumhuriyet ilan edildi. İşte sözün doğru yazımı ve tarihi önemine dair bilinmesi gerekenler.
Sözün en çok kullanılan yazımı şu şekilde: “Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!”
Cümlede “Efendiler” hitabından sonra virgül kullanılıyor. Türkiye Cumhuriyeti kastedildiği için “Cumhuriyet” sözcüğü büyük harfle yazılıyor ve aldığı ek kesme işaretiyle ayrılarak “Cumhuriyet’i” şeklinde yazılıyor. Cümlenin sonunda ise sözün coşkusunu yansıtması için genellikle ünlem işareti tercih ediliyor; nokta ile bitirmek de yanlış değil.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
Sözü paylaşırken en sık yapılan hatalar arasında “Efendiler” hitabından sonra virgülün unutulması, “Cumhuriyet’i” sözcüğünün kesme işareti olmadan “Cumhuriyeti” şeklinde yazılması ve “edeceğiz” fiilinin “edicez” ya da “edeceyiz” gibi hatalı biçimlerde yazılması yer alıyor. Sözcüğün küçük harfle “cumhuriyeti” şeklinde yazıldığı kullanımlara da rastlanıyor; ancak Türkiye Cumhuriyeti’ni ifade eden bu tarihi cümlede büyük harfli yazım daha yaygın kabul görüyor.
Mustafa Kemal Atatürk, bu tarihi sözü 28 Ekim 1923 akşamı Ankara’daki Çankaya Köşkü’nde söyledi. Atatürk, o akşam İsmet Paşa ve Fethi Bey’in de aralarında bulunduğu yakın çalışma arkadaşlarıyla birlikte yediği yemekte, ertesi gün Cumhuriyet’in ilan edileceğini bu cümleyle duyurdu.
Atatürk’ün sözünden bir gün sonra, 29 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nda değişiklik başarıyla tamamlandı ve Türkiye Devleti’nin yönetim şeklinin cumhuriyet olduğu kabul edildi. Aynı gün yapılan seçimde Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
“Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!” cümlesi, yeni Türk devletinin yönetim biçimini belirleyen tarihi kararın habercisi olarak görülüyor. Bu nedenle söz, her yıl 28 Ekim akşamı ve 29 Ekim’de Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında en çok anılan ve paylaşılan Atatürk sözleri arasında yer alıyor.
Türkiye Cumhuriyeti, 29 Ekim 2026’da kuruluşunun 103. yıl dönümünü kutluyor. Cumhuriyet Bayramı nedeniyle 28 Ekim saat 13.00’ten itibaren yarım gün, 29 Ekim’de ise tam gün resmi tatil uygulanıyor.
Atatürk bu cümleyi, Cumhuriyet’in ilanından bir gün önce, 28 Ekim 1923 akşamı söyledi.
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
Söz, Ankara’daki Çankaya Köşkü’nde, Atatürk’ün İsmet Paşa ve Fethi Bey’in de aralarında bulunduğu yakın çalışma arkadaşlarıyla birlikte yediği akşam yemeğinde söylendi.
29 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yönetim şeklinin cumhuriyet olduğu kabul edildi ve Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. Türkiye, 29 Ekim 2026’da Cumhuriyet’in 103. yıl dönümünü kutluyor.