Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • İsrail’de oy verme işlemi sürüyor ve seçim sonuçları henüz açıklanmadı. Sandıklar Türkiye saatiyle 23.00’te k...
- • Seçimin sonucu henüz belli değil. Oy verme işlemi devam ettiği için Netanyahu’nun ya da rakibi Eisenkot’un seç...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
İsrail’de oy verme işlemi sürüyor ve seçim sonuçları henüz açıklanmadı. Sandıklar Türkiye saatiyle 23.00’te kapanacak, ardından sandık çıkış anketleri yayımlanacak. Resmi sonuçların ise 4 Kasım’da onaylanması öngörülüyor. Öğle saatlerinde katılımın 1977’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı seçimde, son anketler Eisenkot’un partisini önde gösteriyordu. İşte İsrail seçimlerine dair son gelişmeler.
Seçimin sonucu henüz belli değil. Oy verme işlemi devam ettiği için Netanyahu’nun ya da rakibi Eisenkot’un seçimi kazandığına dair resmi bir sonuç bulunmuyor. Sandıkların kapanmasının ardından açıklanacak sandık çıkış anketleri ilk işaretleri verecek; kesin tablo ise oy sayımının tamamlanmasıyla ortaya çıkacak.
Oy verme işlemi sürdüğü için Netanyahu’nun Likud Partisi’nin ve diğer partilerin aldığı oy oranları henüz açıklanmadı. Seçimde 30’dan fazla parti ve liste, yüzde 3,25’lik seçim barajını aşmak için yarışıyor.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
Hayır. Oy verme işlemi devam ettiği için sandıklar henüz kapanmadı ve sayım başlamadı. Oy verme işlemi yerel saatle 07.00’de, Türkiye saatiyle 08.00’de başladı ve yerel saatle 22.00’de, Türkiye saatiyle 23.00’te sona erecek. Ülke genelinde 7,3 milyon seçmen, 12 bin 18 seçim istasyonunda oy kullanıyor.
Merkezi Seçim Komitesi’nin verilerine göre katılım oranı saat 10.00 itibarıyla yüzde 16,7 oldu. Bu oran, 2022 seçimlerinde aynı saatte yüzde 15,9 olarak kaydedilmişti. Öğle saatlerinde ise katılım yüzde 31,5’e yükselerek 1977’den bu yana bu saatte görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Haaretz’in haberine göre öğlene kadar 2,3 milyondan fazla kişi oy kullandı.
Eşi Sara Netanyahu ile birlikte Kudüs’te oy kullanan Netanyahu, ardından sosyal medya hesabından bir video yayımladı. Netanyahu, videoda “Seçimleri bizden çalmaya çalışıyorlar” iddiasında bulunarak seçmenlerine “Bu bir acil durum çağrısıdır” dedi. Güneydeki Arap kesiminde katılımın Yahudi kesiminden çok daha yüksek olduğunu öne süren Netanyahu, Arap siyasetçiler Sami Ebu Şehade, Ahmed Tibi ve Mansur Abbas’ı hedef aldı. Seçimi bir varoluş meselesi olarak tanımlayan Netanyahu, Arap partileriyle kurulacak bir hükümetin İsrail devletinin sonunu getireceğini savundu ve seçmenlerinden ailelerini ve komşularını da sandığa götürmelerini istedi. Netanyahu, gün içindeki bir başka paylaşımında ise sol kesimin aktivistlerinin sandıklara akın ettiğini, sağ kesimin aktivistlerinin ise kayıtsız kaldığını öne sürdü.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
İsrail basınına göre polis, Negev’deki Segev Shalom ile Ar’ara’da düzenlediği aramalarda seçim rüşveti şüphesiyle 3 kişiyi gözaltına aldı. Evlerde on binlerce şekel nakit para içeren zarflar, oy pusulaları ve notlar ele geçirildi. Polis, paranın Ra’am’a oy verilmesi karşılığında dağıtılmasının planlandığından şüpheleniyor. Ancak polis, gözaltına alınanların Netanyahu’nun iddia ettiği gibi partinin “üst düzey mali sorumluları” olduğuna dair bir açıklama yapmadı ve parti yönetiminin olaya karıştığını da ileri sürmedi. Şüpheliler, gözaltı sürelerinin uzatılması talebiyle mahkemeye çıkarılacak.
Ra’am Partisi ise Negev’deki aktivistlerinin haklı bir sebep olmadan gözaltına alındığını savundu. Merkezi Seçim Komitesi’ne şikâyette bulunan parti, Nasıra ve Şefa Amr dahil birçok yerleşim yerinde Arapça Ra’am oy pusulalarının eksik olduğuna ve yırtılmış oy pusulalarına rastlandığına dair bildirimler aldığını açıkladı. Ra’am, yaşananların partinin 8 sandalyeye ulaşmasını ve değişim hükümetinin kurulmasını engelleme girişimi olduğunu öne sürdü.
Netanyahu’nun ana rakibi Gadi Eisenkot ise seçmenlerden uzun kuyruklara rağmen sabırlı olmalarını istedi. Değişimin geldiğini söyleyen Eisenkot, kimsenin bu değişimi tehlikeye atmasına izin verilmeyeceğini vurguladı. Eski Başbakan Naftali Bennett de Ra’anana’daki bir okulda oyunu kullandı. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ise seçimi gerçek bir demokrasi bayramı olarak nitelendirdi.
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
Seçimden önce son kez yayımlanan Kan 11, Kanal 12 ve Kanal 13 anketlerinde, Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi 22-23 sandalyeyle birinci parti çıktı. Netanyahu’nun Likud Partisi’ne ise 19-21 sandalye öngörüldü. Anketlerde Netanyahu’nun bloku 50 sandalyede kalırken muhalefet bloku 52 ile 56 arasında sandalye kazandı. Arap partilerine ise toplam 14-16 sandalye öngörüldü. İki blok da hükümeti tek başına kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadığı için Arap partilerinin hükümet kurma sürecinde belirleyici bir konuma gelmesi bekleniyor.
İsrail’in en uzun süre görev yapan başbakanı Netanyahu için seçim, siyasi geleceği açısından büyük önem taşıyor. Netanyahu, yıllardır süren yolsuzluk davasında yargılanıyor ve Cumhurbaşkanı Herzog’dan talep ettiği af henüz sonuçlanmadı. Hakkında ayrıca Gazze’deki saldırılar nedeniyle “savaş suçları” ve “insanlığa karşı suçlar” gerekçesiyle Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin çıkardığı bir tutuklama kararı bulunuyor; Netanyahu bu kararı reddediyor. İsrail, Gazze’deki saldırıları nedeniyle Uluslararası Adalet Divanı’nda soykırım davasıyla da yargılanıyor. Netanyahu, 7 Ekim saldırısındaki güvenlik zaafiyeti nedeniyle de eleştirilerin hedefinde bulunuyor. Haaretz gazetesi, seçimi Netanyahu’nun iktidarını sona erdirebilecek bir seçim olarak nitelendirdi.
Netanyahu, 2015 seçimlerinde de seçim günü yayımladığı bir videoda Arap seçmenlerin sandıklara akın ettiğini söyleyerek seçmenlerini oy kullanmaya çağırmış ve bu sözleri nedeniyle ırkçılıkla eleştirilmişti.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Hiçbir blok çoğunluğu sağlayamazsa Cumhurbaşkanı Herzog, hükümeti kurma görevini en güçlü adaya verecek. Görevlendirilen adayın hükümeti kurmak için 42 günü olacak. Bu süre içinde hükümet kurulamazsa Netanyahu liderliğindeki mevcut koalisyon geçici hükümet olarak görevde kalacak ve birkaç ay içinde yeniden seçime gidilecek.
İşgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria ile abluka altındaki Gazze’de yaşayan yaklaşık 6 milyon Filistinli, İsrail hükümetinin politikalarından doğrudan etkilenmesine rağmen seçimde oy kullanamıyor.
Sandıkların Türkiye saatiyle 23.00’te kapanmasının ardından İsrail televizyon kanallarının sandık çıkış anketlerini yayımlaması bekleniyor. Resmi seçim sonuçlarının ise 4 Kasım’da onaylanması öngörülüyor. Seçim sonuçları netleştikçe haberimiz güncellenecek.