Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı...
- • Bu vizyon doğrultusunda çalışmalarını uluslararası iş birlikleriyle sürdüren Sıfır Atık Vakfı, En Az Gelişmiş...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin ortaya koyduğu; kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve sürdürülebilir üretim ve tüketim anlayışının yaygınlaştırılmasına dayanan sıfır atık vizyonu, küresel ölçekte farklı alanlarda hayata geçirilen çalışmalarla büyümeye devam ediyor.
Bu vizyon doğrultusunda çalışmalarını uluslararası iş birlikleriyle sürdüren Sıfır Atık Vakfı, En Az Gelişmiş Ülkelerin yeşil sanayileşme süreçlerini desteklemek amacıyla Türkiye tarafından geliştirilen En Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşmenin Kolaylaştırılması (LDC-GIF) Mekanizması’nın New York’ta gerçekleştirilen tanıtım ve üst düzey diyaloğunda partner olarak yer aldı.
BM Genel Merkezi’nde düzenlenen toplantıda; yeşil sanayileşme, teknoloji transferi, kaynak verimliliği ve finansmana erişim başlıklarında küresel iş birliğinin güçlendirilmesi ele alındı.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
BM 81. Genel Kurulu ve New York İklim Haftası marjında gerçekleştirilen “LDC-GIF Mekanizması Tanıtım ve Üst Düzey Diyaloğu: Yeşil Sanayileşme ve Teknoloji Transferi İçin Küresel Ortaklık” başlıklı toplantı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih Kacır’ın başkanlığında gerçekleştirildi.
Toplantıya; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Sayın Samed Ağırbaş ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Yardımcısı ve OHRLLS Yüksek Temsilcisi Sayın Rabab Fatma katıldı.
Sıfır Atık Vakfı’nın partnerler arasında yer aldığı diyalog, yaklaşık 120 üst düzey katılımcıyı aynı masa etrafında buluşturdu. En Az Gelişmiş Ülkelerden bakan ve üst düzey hükümet temsilcilerinin yanı sıra Birleşmiş Milletler kuruluşları, uluslararası ve bölgesel finans kuruluşları, kalkınma finansmanı kuruluşları, iklim fonları, teknoloji kuruluşları ve özel sektör temsilcileri toplantıda bir araya geldi.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
Toplantıda LDC-GIF’nin temel yaklaşımı ve En Az Gelişmiş Ülkelerin yeşil sanayileşme alanındaki ihtiyaçları ele alınırken, mekanizmanın kapsamlı tanıtımı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürü Sayın Ahmet Halit Hatip tarafından gerçekleştirildi.
Farklı ülkeler ve uluslararası kuruluşların temsilcileri de söz alarak mekanizmaya ilişkin görüş, öneri ve beklentilerini paylaştı.
Diyalogda öne çıkan ortak mesajlardan biri, En Az Gelişmiş Ülkelerde yeşil sanayileşmenin yalnızca bir iklim hedefi olarak değil; üretim kapasitesinin artırılması, yerel katma değerin yükseltilmesi, istihdam oluşturulması, ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesi ve ülkelerin geleceğin yeşil değer zincirlerine dahil olması açısından önemli bir kalkınma fırsatı olarak ele alınması gerektiği oldu.
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
2024 itibarıyla dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 15’ini oluşturan 44 En Az Gelişmiş Ülkenin küresel GSYH içerisindeki payının yalnızca yüzde 1,5, küresel imalat katma değerindeki payının ise yüzde 1,3 düzeyinde olması, yeşil sanayileşme alanındaki potansiyelin büyüklüğünü ortaya koydu.
Katılımcıların değerlendirmelerinde, yeşil sanayileşmenin hayata geçirilmesinde yalnızca teknolojiye erişimin yeterli olmadığı; teknoloji transferinin teknik kapasite geliştirme, altyapıya erişim, proje geliştirme ve uygun finansman mekanizmalarıyla birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı.
Bu doğrultuda LDC-GIF’nin, ülkelerin kendi öncelikleri ve ihtiyaçları doğrultusunda şekillenen, tek tip çözümler yerine ülkeye özgü teknoloji transferini merkeze alan ve mevcut teknoloji, uzmanlık, proje geliştirme ve finansman kaynaklarını bir araya getiren talep odaklı bir mekanizma olarak geliştirilmesi öne çıktı.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Toplantı kapsamında ayrıca 10 pilot EAGÜ ile hâlihazırda yatırım yapılabilir veya yatırım aşamasına yakın projelerden başlanması; bu projelerin teknoloji sağlayıcıları, teknik ortaklar, kalkınma kuruluşları, altyapı imkânları ve mevcut finansman kaynaklarıyla eşleştirilerek uygulamaya geçirilmesi yaklaşımı ele alındı.
Bu çerçevede LDC-GIF’nin yeni ve paralel bir finansman mimarisi oluşturmak yerine, mevcut kaynak ve kapasitelere erişimi kolaylaştıran, bunları somut yeşil sanayi yatırımlarına yönlendiren kolaylaştırıcı ve katalitik bir platform olarak çalışması hedefleniyor.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş’ın da katkı sunduğu diyalogda, yeşil sanayileşme ile kaynak verimliliği ve sıfır atık yaklaşımının birlikte değerlendirilmesinin önemi öne çıktı.
Sıfır Atık Vakfı, COP31 sürecinde kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi, sıfır atık ve kapsayıcı yeşil dönüşüm başlıklarının iklim eyleminin uygulama boyutuyla birlikte ele alınması için uluslararası platformlarda çalışmalar yürütüyor.
LDC-GIF kapsamında ele alınan teknoloji transferi, üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve yeşil sanayi yatırımlarının hayata geçirilmesi yaklaşımının da kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim hedefleriyle doğrudan kesiştiği değerlendiriliyor.
Bu yönüyle toplantı, COP31’in uygulama odaklı yaklaşımı çerçevesinde yeşil dönüşümün somut yatırımlara ve sahadaki uygulamalara taşınmasına yönelik uluslararası iş birlikleri açısından önemli bir buluşma niteliği taşıdı.
Diyalogda, BM En Az Gelişmiş Ülkeler için Teknoloji Bankası’nın (UNTBLDC) LDC-GIF kapsamında üstlenmesi öngörülen Sekretarya rolü de özel önem taşıdı.
Teknoloji Bankası’nın En Az Gelişmiş Ülkelerin bilim, teknoloji ve inovasyon kapasitelerini güçlendirme ve uygun teknolojilere ve teknoloji transferine erişim sağlama yönündeki mevcut görev ve deneyiminin, mekanizmanın ülke ihtiyaçları ile teknolojik çözümler arasında bağlantı kurmasında önemli bir temel oluşturacağı değerlendirildi.
Toplantıda ayrıca teknoloji transferinin hızlandırılması, projelerin yatırım yapılabilir hale getirilmesi, teknik kapasitenin güçlendirilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve ülkeler ile uluslararası kuruluşlar arasındaki ortaklıkların geliştirilmesine yönelik iş birliği fırsatları ele alındı.
New York’ta gerçekleştirilen diyalog, LDC-GIF’nin COP31 Antalya öncesinde geliştirilmesi, uluslararası ortaklıklarla güçlendirilmesi ve operasyonel yapısının şekillendirilmesi açısından önemli bir aşama oluşturdu.
Toplantıda ortaya konulan görüş ve önerilerin; mekanizmanın operasyonel yapısının geliştirilmesine, gönüllü katkı ve ortaklıkların şekillendirilmesine ve ilk pilot ülkelerle yürütülecek uygulamaların hazırlanmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Türkiye’nin ev sahipliğinde kasım ayında Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 kapsamında resmî olarak hayata geçirilmesi hedeflenen LDC-GIF, En Az Gelişmiş Ülkelerin yeşil sanayileşme kapasitesinin güçlendirilmesi, teknoloji ve finansmana erişimin kolaylaştırılması ve somut yatırım projelerinin hayata geçirilmesi hedefleri doğrultusunda geliştiriliyor.
Sıfır Atık Vakfı’nın partner olarak katkı sunduğu bu süreç, COP31’in yalnızca yeni hedeflerin ortaya konulduğu değil, mevcut taahhütlerin somut uygulamalara, yatırımlara ve ortaklıklara dönüştürüldüğü bir “Uygulama COP’u” olma yaklaşımıyla da örtüşüyor.