Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • İklim krizi ve artan elektrik faturaları, insanlığı bir asır öncesinin çevreci ve bedava teknolojilerini yenid...
- • On yıllarca başta ABD ve Avustralya olmak üzere hangarlarda, depolarda ve evlerin çatılarında yaygın olarak ku...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
İklim krizi ve artan elektrik faturaları, insanlığı bir asır öncesinin çevreci ve bedava teknolojilerini yeniden keşfetmeye zorluyor. 1910 yılında mühendis Samuel Ewart tarafından patenti alınan ve İngilizcede "whirlybird" (fırıldak) olarak bilinen rüzgar enerjili çatı havalandırma fanları, tek bir watt bile elektrik harcamadan evleri soğutma özelliğiyle küresel çapta yeniden gündeme geldi.
On yıllarca başta ABD ve Avustralya olmak üzere hangarlarda, depolarda ve evlerin çatılarında yaygın olarak kullanılan bu mekanik cihazlar; zamanla gürültü şikayetleri, apartman yönetim kuralları ve modern bina yönetmelikleri nedeniyle popülerliğini yitirerek yerini klimalara bırakmıştı.
Ancak sıfır enerji maliyeti sunan bu pasif soğutma yöntemi, son dönemde internette viral olan videolarla birlikte küresel bir geri dönüşün esiğinde bulunuyor.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
Rüzgarla çalışan bu çatı türbinleri, tamamen fizik kurallarına dayanarak üç farklı aşamada çalışıyor. İlk olarak Bernoulli ilkesi devreye giriyor; rüzgar fanın kavisli kanatlarından geçerken hızlanıyor ve bir vakum etkisi yaratarak tavan arasındaki sıcak havayı dışarı çekiyor.
İkinci olarak baca etkisi sayesinde, rüzgar esmese bile içeride ısınarak yükselen hava doğal bir basınçla fandan dışarı tahliye oluyor. Son olarak Venturi etkisiyle dönen dar kanatlar arasında sıkışan havanın hızı artıyor, iç basınç düşüyor ve sıcak havanın atılması iyice hızlanıyor.
Yaz aylarında güneş ışınları, evlerin tavan aralarını 65 santigrat derecenin üzerine çıkan adeta birer ısı depolama tankına dönüştürüyor. Tavandan aşağı sızan bu sıcaklık yaşam alanlarını ısıtırken, klimaların çok daha fazla çalışmasına neden oluyor.ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre, tavan arası sıcaklığındaki her bir derecelik artış evlerin soğutma yükünü ve dolayısıyla elektrik faturalarını yüzde 4 oranında artırıyor.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
Üstelik birçok evde klimanın soğuk hava boruları bu aşırı sıcak çatı katından geçiyor ve hava daha odalara ulaşmadan borularda ısınmış oluyor. Rüzgarla çalışan bu fırıldak fanlar, tam da bu noktada devreye girerek ısıyı aşağı sızmadan tahliye ediyor.
Uzmanlar, tek bir fanın modern bir evi tek başına soğutmaya yetmeyeceğini, ancak doğru boyutlandırma ve iklim şartlarında klima yükünü ciddi oranda hafifletecek muazzam, masrafsız bir yardımcı olduğunu belirtiyor.