Ayrıntılar Netleşti: Zuhal Olcay, oyuncuların işçi statüsüne geçmesi gerektiğini söyledi

(ANKARA) – 37'nci Ankara Film Festivali kapsamında düzenlenen "Senaryo Dışı: Oyuncunun Çalışma Hayatı" söyleşisinde, sinema ve televizyon sektöründeki güvencesiz çalışma koşulları, uzun set saatleri ve oyuncuların sözleşmelerle kaybettikleri haklar tartışıldı. Oyuncular Sendikası Genel Başkanı Zuhal Olcay, sektördeki ekonomik krizin faturasının oyunculara ve set emekçilerine çıkarıldığını belirterek, "En başta halletmemiz gereken mesele, oyuncuların artık işçi statüsüne geçmesidir" dedi.

Ankara Film Festivali'nde Oyuncular Sendikası iş birliğiyle düzenlenen "Senaryo Dışı: Oyuncunun Çalışma Hayatı" söyleşisinde, oyuncuların sektörde yaşadığı ekonomik sorunlar ve hak ihlalleri ele alındı. Oyuncular Sendikası Genel Başkanı Zuhal Olcay ve Yönetim Kurulu Üyesi Esin Aslan; proje bazlı çalışma nedeniyle yaşanan iş güvencesizliği, ödenmeyen provalar, uzun çalışma saatleri ve yapay zeka karşısında oyuncuların hakları üzerinde durdu.

Zuhal Olcay, sektördeki ekonomik krizin yükünün oyunculara ve set emekçilerine bırakılmaması gerektiğini vurgulayarak, birkaç ünlü oyuncunun yüksek kazancının sektördeki genel güvencesizliği gizlediğini, oyuncuların haklarının çalışma sürecinin başından itibaren güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.

Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar

Sektördeki ekonomik krizin faturasının oyunculara ve set emekçilerine çıkarıldığını belirten Olcay, "En başta halletmemiz gereken mesele, oyuncuların artık işçi statüsüne geçmesidir" dedi.

"İŞÇİ OLARAK ÇALIŞTIRILIP PATRON GİBİ FATURA KESİYORUZ"

Oyuncular Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi Esin Aslan, oyuncuların fiilen işçi olarak çalışmalarına rağmen fatura kesmeye yönlendirildiklerini ve bu nedenle işçilikten doğan pek çok haktan yararlanamadıklarını belirtti. Proje başlamadan aylar önce yürütülen hazırlık ve prova süreçlerinin çoğu zaman ücretlendirilmediğini ifade eden Aslan, oyuncuların yalnızca çalıştıkları günler üzerinden değerlendirilmesinin emeklerinin önemli bir bölümünü karşılıksız bıraktığına dikkat çekti.

Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum

Aslan, "Her zaman yaptığımız bir vurgu var: Biz patron değiliz, oyuncuyuz. İşçi olarak çalıştırılıp maalesef patron gibi fatura kestirilerek haklarımızın birçoğunu alamaz duruma geliyoruz. Bu nedenle yıllardır 'Oyuncu bir işçidir' diyoruz" dedi. Oyuncuların haklarını koruyabilmeleri için sendikal örgütlenmenin önemine işaret eden Aslan, "Sahnede, sette ve sokakta mücadele etmek için ancak örgütlenerek ve birlikte hareket ederek ses çıkarabiliriz. Zincirin en alt halkası gibi görünsek de aslında en kilit noktası biziz" diye konuştu.

YAPAY ZEKA HAKLARI SÖZLEŞMELERLE DEVREDİLİYOR

Söyleşide, teknolojinin gelişmesiyle birlikte oyuncuların karşı karşıya kaldığı yeni hak kayıpları da gündeme geldi. Özellikle yapay zeka uygulamalarının oyuncuların görüntüleri, sesleri ve performansları üzerindeki kullanım haklarına ilişkin yarattığı sorunlara dikkat çekildi. Esin Aslan, oyuncuların imzaladıkları sözleşmelerin kapsamını yeterince incelememelerinin ciddi hak kayıplarına yol açabildiğini belirterek yakın zamanda yaşanan bir örneği paylaştı:

Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri

"Geçen hafta bir oyuncu arkadaşımız, oynadığı dizinin sözleşmesini imzaladıktan sonra yapay zeka haklarını da devrettiğini öğrendi. Eskiden uzay hakları alınırdı, şimdi yapay zeka hakları alınıyor. Haklarımızı bilmeli ve sözleşmelerimize sahip çıkmalıyız."

Söyleşinin soru-cevap bölümünde yardımcı oyuncuların kayıt dışı çalıştırılması, özel tiyatroların artan salon kiraları ve bağımsız sinemacıların ekonomik zorlukları gündeme geldi. Menajerlik ve cast faaliyetlerinin ayrıştırılması ile oyuncuların sözleşmelerde hukuki destek alarak haklarını korumalarının önemi vurgulandı. Söyleşi, sektörde görünürlüğün ekonomik güvence sağlamadığını ve sinema-televizyon sektörünün geleceği için oyuncuların ve tüm set emekçilerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini ortaya koydu.