Sıcak Gündem: ASIRLIK MEKTEPLER - Kadıköy'deki Kemal Atatürk Anadolu Lisesi bir asırdan fazladır öğrenci yetiş

GÖKÇE KARAKÖSE - Kadıköy'ün tarihi semtlerinden Yeldeğirmeni'nde 1905 yılında Fransızlar tarafından inşa edilen ve uzun yıllar farklı eğitim kurumlarına ev sahipliği yapan tarihi okul binası, bugün Kemal Atatürk Anadolu Lisesi olarak öğrencilere hizmet veriyor.

Anadolu Ajansının "Asırlık Mektepler" dosyasının bu bölümünde, Kadıköy Yeldeğirmeni'nin tarihi dokusu içerisinde yer alan, 1905'te inşa edilen tarihi binası ve farklı dönemlere tanıklık eden geçmişiyle İstanbul'un eğitim tarihinin önemli tanıklarından biri olan Kemal Atatürk Anadolu Lisesinin hikayesi ele alındı.

Rasimpaşa Mahallesi'nde, Rıhtım İskele Sokak ile Taşlıbayır Sokağı'nın kesişiminde yer alan okul, bölgenin tarihi dokusunun önemli parçalarından birini oluşturuyor.

Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar

Kadıköy Rıhtımı'na yakın konumu ve ulaşım imkanlarıyla farklı ilçelerden öğrencilerin tercih ettiği okul, 1935 yılına kadar Sainte Euphemie Kız Koleji olarak kullanıldı.

Aralarında usta yazar Ömer Seyfettin'in kızının da bulunduğu, tanınmış kişilerin çocukları bu dönemde eğitim gördü.

Kolejin kapanmasının ardından bina Milli Eğitim Bakanlığına devredildi, 1935 yılında 3. Ortaokul adıyla eğitim öğretime açıldı.

Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum

Farklı isimlerle eğitim hayatını sürdürdü

Bu isimle 1935-1956 yılları arasında hizmet veren okul, daha sonra Kemal Atatürk Ortaokulu adını aldı.

Binayı, 1963 ile 1967 yılları arasında sabah saatlerinde Kemal Atatürk Ortaokulu, öğleden sonra ise Kadıköy Ticaret Lisesi kullandı.

Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri

1991-1992 eğitim öğretim yılında genel liseye dönüştürülen okul, Kemal Atatürk Lisesi adını aldı. Ortaokul bölümü kademeli olarak kaldırılan kurumun bünyesinde 2001 yılında yabancı dil ağırlıklı lise açıldı.

Okul, 2009 yılında yabancı dil ağırlıklı (süper) lise statüsüne geçti.

Aynı yıl, güçlendirme ve onarım çalışmalarının tamamlanmasının ardından okul yeniden Yeldeğirmeni'ndeki tarihi binasına taşındı.

Süreç Nasıl İlerleyecek?

Okul, 2012-2013 eğitim öğretim yılından bu yana Kemal Atatürk Anadolu Lisesi olarak faaliyetlerini sürdürüyor.

Okulun mezunları arasında 1964'teki Kıbrıs Harekatı sırasında uçağı Rumlar tarafından vurulan ve paraşütle atlamasının ardından Rum askerlerince öldürülen şehit Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel de bulunuyor.

Topel'in adı, mezun olduğu okulun tarihi kütüphanesinde yaşatılıyor.

Kız koleji, ortaokul, ticaret lisesi ve genel lise olarak farklı dönemlere tanıklık eden tarihi yapı, bugün Anadolu lisesi kimliğiyle yeni nesilleri yetiştirmeye devam ediyor.

"100 yıldan fazla hizmet vermiş, çocuk sesleriyle yankılanmış bir okul"

Okul müdürü Tuğba Karagülmez, AA muhabirine yaptığı açıklamada, okulun ilk olarak 1895'te Fransız Katolik rahibeleri tarafından kurulduğunu, ardından yangın nedeniyle binanın yenilendiğini, 1935'te Cumhuriyet dönemi kanunlarıyla Türk okulu olarak eğitim öğretim faaliyetlerine devam ettiğini anlattı.

Karagülmez, okulun II. Abdülhamid döneminde Kadıköy'deki Yeldeğirmeni bölgesinde bir misyoner okulu olarak kurulduğunu belirterek, "Bu misyoner okulu bölgede kendini kabul ettirmek için aynı zamanda Müslüman çocuklara da eğitim veriyor. Eğitim grubu da 3-4 yaştan 15-16'ya kadar devam ediyor. Çocuklar dışında mahalle halkına, ev hanımlarına da ev ekonomisi ve biçki dikiş gibi eğitimler veriliyor. Genel olarak 100 yıldan fazla eğitim öğretim alanında hizmet vermiş, çocuk sesleriyle yankılanmış bir okuldayız." diye konuştu.

Okulun kurulduğundan beri çeşitli isim değişikliklerine uğradığını, öncelikle Sainte Euphemie Rahibe Okulu olarak eğitim öğretim faaliyetlerine başladıktan sonra Cumhuriyet dönemi kanunlarıyla Türk okulu haline geldiğini dile getiren Karagülmez, daha sonra "Kadıköy 2. Orta Mektep" adıyla hizmet verildiğini aktardı.

Karagülmez, okulun bir yıl sonra Kadıköy 3. Orta Mektep adını aldığına dikkati çekerek, "1950'den sonra Kemal Atatürk Ortaokulu olmuş. 1960'larda bünyesinde bir meslek lisesi bulundurmuş. Daha sonra Kemal Atatürk Lisesi olarak eğitim öğretim faaliyetlerine devam etmiş." bilgisini verdi.

Okulun bir dönem sınav başarı puanıyla öğrenci aldığını vurgulayan Karagülmez, 100 yıllık kayıtlarını ele aldıklarında okul mevcudunun genellikle aynı sayıda kaldığını ifade etti.

Karagülmez, okul binasının 3 bölümden oluşan "U" şeklinde bir yerleşkede olduğunu, ilk yapının 1895 tarihinde inşa edilen 1. derece tarihi eser niteliğinde bahçede yer aldığını ve şu an eğitim öğretim faaliyetlerine açık olmadığını söyledi.

Öğrencilerin 2. derece tarihi eser niteliği taşıyan şu anki binada eğitim gördüklerini aktaran Karagülmez, "Rahibeler döneminde şapel olarak kullanılan, binaya bağlı, U'nun bir diğer kolu da şu an Kadıköy Belediyesinin Kültür Merkezi olarak kullanılıyor. Bir dönem okulumuzda spor salonu olarak kullanılmış, 2010'dan sonra Kadıköy Belediyesine geçmiş. Okulumuzun iç avlusu, spor amaçlı kullanılan arka bahçesi, otoparkı bulunuyor. Bina içerisinde spor salonumuz, müzik odamız, 2 resim atölyemiz, laboratuvarımız mevcut. Toplam 15 dersliğimiz var, 14'ü faal olarak kullanılıyor. Yine kütüphanemizi bu sene yeniledik." diye konuştu.

Karagülmez, okulda toplam 30 öğretmenin görev yaptığını belirterek, şöyle devam etti:

"Okulumuza hizmet etmiş çok sayıda öğretmenimiz burada aktif olarak görevlerine halen devam ediyor. Genellikle 20-30 yıldır okulda eğitim öğretim faaliyetlerini severek, iştiyakla, gönülden yerine getiren öğretmenlerimizle hizmet veriyoruz. Öğrencilerimiz karma ama bu okulda genellikle kız öğrenci sayısı okulun açıldığı ilk dönemlerden bu yana fazla olmuş. Yine kız öğrenci sayımız fazla. Kadın öğretmen sayımız fazla. İdarecilerimiz de şimdiye kadar genellikle kadınlardan oluştu. Bir bölge okuluyuz ancak farklı ilçelerdeki okullardan da öğrenci alıyoruz."

"Her gün ilk günün heyecanıyla görevime geliyorum"

Tarihi okulda, 2023'ün kasım ayında genç bir müdür olarak göreve başladığını belirten Karagülmez, tarihi dokuyu, geçmişin getirdiği kültürü ve değerleri burada hissettiğini anlattı.

Karagülmez, eğitimde insan yetiştirildiği için sorumluluklarının çok olduğunun altını çizerek, "Bir dakika duraksamaya fırsat yok, olmamalı zaten. Aktif süreç içerisinde çalışırken çok bunaldığım veya yorulduğum zamanlarda bazen binanın karşısına geçip, bazen çocuklar dersteyken koridorlarda ve okulun bahçesinde dolaşıp binaya baktığımda, koridorların havasını teneffüs ettiğimde bütün stresimi, yorgunluğumu unutuyorum. Her gün ilk günün heyecanıyla görevime geliyorum." ifadelerini kullandı.

Öğretmenlerin de bu okulu çok sevdiğini anlatan Karagülmez, geçmişte kurumda okuyan bazı büyüklerin çocuklarını ve torunlarını da buraya gönderdiğini sözlerine ekledi.